Inflacja w Wielkiej Brytanii w październiku wyniosła 3,6% w ujęciu rocznym, wobec 3,5% we wrześniu. To najwyższy poziom od roku. Analitycy firmy Cornwall Insight prognozują, że od stycznia limit cen gazu i prądu wzrośnie o 26%, czyli o 443 funty rocznie na gospodarstwo domowe.
Rachunki za energię w górę od stycznia
W Wielkiej Brytanii obowiązuje roczny limit cen energii (price cap), który wyznacza regulator Ofgem. Nowy limit zostanie ogłoszony w środę 25 listopada. Według prognozy Cornwall Insight roczny rachunek typowego gospodarstwa domowego wyniesie około 2166 funtów.
Rząd zapowiada pomoc. VAT na energię elektryczną został obniżony do zera do przyszłego lipca, a w styczniu 20 milionów gospodarstw ma dostać po 100 funtów. Craig Lowrey z Cornwall Insight uważa jednak, że to za mało. Według niego wsparcie „może tylko zmniejszyć skalę problemu na marginesie” rachunku, który podbijają wydarzenia na Bliskim Wschodzie.
Brytyjczycy już teraz próbują ograniczać zużycie. Sophie, kierująca kawiarnią w Brighton, mówi, że w domu rzadziej używa piekarnika i jeszcze nie włączyła ogrzewania. Rodzina stawia na cieplejsze ubrania i elektryczne koce.
Paliwa głównym winowajcą
Do październikowego wzrostu inflacji najbardziej przyczyniły się ceny benzyny i oleju napędowego. Według brytyjskiego urzędu statystycznego ONS benzyna podrożała między wrześniem a październikiem o 5,2 pensa na litrze i kosztowała średnio 174,7 pensa za litr. To najwięcej od sierpnia 2022 roku. Diesel osiągnął średnio 199,5 pensa za litr, czyli najwięcej od początku prowadzenia rejestru 30 lat temu.
Drożejąca energia bywa początkiem podwyżek w sklepach, jeśli firmy przerzucają koszty na klientów. Bank Anglii wskazywał niedawno, że na razie widać na to „ograniczone dowody”, bo część firm godzi się na niższe marże. Dane ONS pokazują jednak, że koszty surowców i towarów opuszczających fabryki nadal rosną.
- inflacja cen w restauracjach i kawiarniach wyhamowała,
- ceny w hotelach średnio spadły,
- inflacja cen żywności była najniższa od pięciu lat,
- inflacja bazowa i usługowa niewiele się zmieniły.
Co dalej ze stopami procentowymi
Na początku listopada Bank Anglii po raz pierwszy od trzech lat podniósł stopy, z 3,75% do 4%. Zasygnalizował też kolejną podwyżkę, jeśli konflikt na Bliskim Wschodzie nie zostanie rozwiązany. Wyższe stopy podnoszą koszt części kredytów hipotecznych, pożyczek i kart kredytowych, ale mogą poprawić zyski z oszczędności.
Stabilna inflacja bazowa może jednak skłonić bank do wstrzymania się z grudniową podwyżką. Prognozy pozostają niepokojące: inflacja może osiągnąć szczyt 4,9% w połowie przyszłego roku i wrócić do 2% dopiero w 2028 roku. W scenariuszu niekorzystnym, przy eskalacji wojny i dalszym wzroście cen ropy, mogłaby sięgnąć 6,2% w 2027 roku.
Co to oznacza dla czytelnika w Polsce
Limit cen energii i obniżka VAT dotyczą wyłącznie Wielkiej Brytanii, więc polskich rachunków bezpośrednio nie zmienią. Zależność od światowych cen ropy działa jednak także u nas. Drożejąca ropa zwykle przekłada się na wyższe ceny paliw na stacjach, a z czasem także na koszty transportu i towarów.
Dane z Wielkiej Brytanii przydadzą się przede wszystkim osobom, które mieszkają tam lub mają rodzinę na Wyspach. Dla nich zapowiedź podwyżki od stycznia oznacza konieczność przeliczenia domowego budżetu. Kolejna podwyżka stóp mogłaby też podnieść raty kredytów ze zmiennym oprocentowaniem.
Źródło: BBC News – „Higher petrol and diesel prices push UK inflation to 3.6%”
